Tuşlar ve düğmelerin avantaj ve dezavantajları ile ilgili yazımda konuya girmiştim. Şimdi örnekleriyle düğme kullanılmayan veya minimum düzeyde kullanan sistemlerin örneklerini vereceğim.
Grafik Tablet
Grafik tabletler ile sanki kalem ve kağıt kullanıyor gibi bilgisayara veri girmek mümkündür. Genellikle kaleme benzer ince uzun bir işaretleyiciyi, düz bir algılayıcı üzerinde oynatmak suretiyle çalışan grafik tabletler, basınç algılama özelliğine de sahip olabilir. Böylece sadece çizgi çizmek ile kalmaz çizginin özelliğini de aktarmanız mümkün olur.
Tablet PC
Tablet PC, kendine özel bir işletim sistemi ile çalışan ve ekranının dokunmatik özelliğe sahip olduğu bilgisayarlara denilir. Bunlarda el yazısını tanıma, şekilleri algılama gibi özellikler bulunur. Kimisinde döner ekran ve tuş takımı beraber olur kimisi ise genellikle A4 kağıt boyutlarında tek tabaka. Tablet PC'ler tanıma sistemleri sayesinde hızlı not almayı ve görüntüyü çabuk işlemeyi sağlarlar.
Touchpad
Diz üstü bilgisayarlar ile iyice yaygınlaşan touchpadler genellikle bilgisayar klavyesinin bitişiğinde parmak hareketlerini algılayarak fare işaretçisi işlevi gören algılayıcılardır. Kimi touchpad'de pencereleri kaydırmak için kenarlarda özel alanlar olabilir.
Handheld
Gerek cep telefonu gerekse kişisel taşınabilir cep bilgisayarı olarak kullanılan aletler için kullanılan genel bir terim. Bu cihazların pek çoğunda dokunmatik ekran bulunuyor. Pek çoğunda ekranın küçük olması nedeniyle ince uçlu kalemler bulunmakta.
iPhone
Apple firmasının yakın zamanda çıkarttığı ve iPod ile yakalanan başarının ardından büyük beklentilere neden olan cep telefonu ürünü. Telefonun ön yüzünde düğme yok. Numaraları ve yazıları ekrana tıklayarak giriyorsunuz. Hareketlere göre özel işler atamak mümkün. Şimdilik Türkiye'ye gelmedi ama en azından GSM dünyasında öyle bir etki yaptı ki dokunmatik ekranların artık çok daha yaygın olarak kullanılacağını söyleyebiliriz.
Uzaktan Kumanda
Benim dokunmatik ekranı en faydalı bulduğum cihazlardan biri bu. Elektronik aletler çeşitlendikçe kumanda sayısı da artıyor. Düğmeler hakkındaki önceki yazımda da belirttiğim gibi bunun tek nedeni her iş için bir düğme konması.
Bu kadar çok kumanda olunca kaybolmasından tutun, pil ile uğraşmaya pek çok sorun oluşuyor. Halbuki dokunmatik ekran ile tek cihazda pek çok kumanda saklamak mümkün. Böyle kumandalara elektronik cihazların komutların tanıtmak da mümkün. Arka aydınlatma ile karanlık ortamlarda da kullanıma izin veriyor.
Kızılötesi Klavye
Tam anlamıyla dokunmatik olmasa da algılama açısından tuşsuz bir ortam kullanan kızılötesi klavyeler düz bir platforma bir klavye yansıtıyor ve yansıma üstündeki parmak hareketlerini algılayarak bilgisayarla haberleşiyor. Küçük bir alet olduğundan ileride taşınabilir cihazlarda kullanılma olasılığı hayli yüksek. Pek çok cihaz hantal beşiklere monte klavyeler sunuyorken böyle kablosuz ve yer kaplamayan bir aletin geleceği olduğunu söylemek hata olmaz.
Oy Cihazları
Evet biz hala içi geçmiş tahta sandıklar ile oy kullansak da Dünya'nın pek çok ülkesinde elektronik cihazlar ile oy kullanılıyor. İlk maliyet şüphesiz çok yüksek. Ama bu aletlerin uzun süre kullanılacağını hesap ettiğinizde, oy pusula için yapılan kağıt masrafından, oy sayımına, güvenliğe, fotoğraflı veya renkli oy ekranına kadar pek çok imkan sunuyor elektronik oy makineleri. Dokunmatik olmayan versiyonları olsa da dokunmatik olmasının avantajı seçmenin gördüğüne tıklaması ile hemen oy kullanabilmesi. Tabi bazı onay adımları da oluyor yanlış girme ihtimaline karşın.
Ve daha pek çokları.
Grafik TabletGrafik tabletler ile sanki kalem ve kağıt kullanıyor gibi bilgisayara veri girmek mümkündür. Genellikle kaleme benzer ince uzun bir işaretleyiciyi, düz bir algılayıcı üzerinde oynatmak suretiyle çalışan grafik tabletler, basınç algılama özelliğine de sahip olabilir. Böylece sadece çizgi çizmek ile kalmaz çizginin özelliğini de aktarmanız mümkün olur.
Tablet PCTablet PC, kendine özel bir işletim sistemi ile çalışan ve ekranının dokunmatik özelliğe sahip olduğu bilgisayarlara denilir. Bunlarda el yazısını tanıma, şekilleri algılama gibi özellikler bulunur. Kimisinde döner ekran ve tuş takımı beraber olur kimisi ise genellikle A4 kağıt boyutlarında tek tabaka. Tablet PC'ler tanıma sistemleri sayesinde hızlı not almayı ve görüntüyü çabuk işlemeyi sağlarlar.
TouchpadDiz üstü bilgisayarlar ile iyice yaygınlaşan touchpadler genellikle bilgisayar klavyesinin bitişiğinde parmak hareketlerini algılayarak fare işaretçisi işlevi gören algılayıcılardır. Kimi touchpad'de pencereleri kaydırmak için kenarlarda özel alanlar olabilir.
HandheldGerek cep telefonu gerekse kişisel taşınabilir cep bilgisayarı olarak kullanılan aletler için kullanılan genel bir terim. Bu cihazların pek çoğunda dokunmatik ekran bulunuyor. Pek çoğunda ekranın küçük olması nedeniyle ince uçlu kalemler bulunmakta.
iPhoneApple firmasının yakın zamanda çıkarttığı ve iPod ile yakalanan başarının ardından büyük beklentilere neden olan cep telefonu ürünü. Telefonun ön yüzünde düğme yok. Numaraları ve yazıları ekrana tıklayarak giriyorsunuz. Hareketlere göre özel işler atamak mümkün. Şimdilik Türkiye'ye gelmedi ama en azından GSM dünyasında öyle bir etki yaptı ki dokunmatik ekranların artık çok daha yaygın olarak kullanılacağını söyleyebiliriz.
Uzaktan KumandaBenim dokunmatik ekranı en faydalı bulduğum cihazlardan biri bu. Elektronik aletler çeşitlendikçe kumanda sayısı da artıyor. Düğmeler hakkındaki önceki yazımda da belirttiğim gibi bunun tek nedeni her iş için bir düğme konması.
Bu kadar çok kumanda olunca kaybolmasından tutun, pil ile uğraşmaya pek çok sorun oluşuyor. Halbuki dokunmatik ekran ile tek cihazda pek çok kumanda saklamak mümkün. Böyle kumandalara elektronik cihazların komutların tanıtmak da mümkün. Arka aydınlatma ile karanlık ortamlarda da kullanıma izin veriyor.
Kızılötesi KlavyeTam anlamıyla dokunmatik olmasa da algılama açısından tuşsuz bir ortam kullanan kızılötesi klavyeler düz bir platforma bir klavye yansıtıyor ve yansıma üstündeki parmak hareketlerini algılayarak bilgisayarla haberleşiyor. Küçük bir alet olduğundan ileride taşınabilir cihazlarda kullanılma olasılığı hayli yüksek. Pek çok cihaz hantal beşiklere monte klavyeler sunuyorken böyle kablosuz ve yer kaplamayan bir aletin geleceği olduğunu söylemek hata olmaz.
Dijital Kamera Menüleri
Pek çok dijital kamera ve fotoğraf makinesi büyük LCD ekranlar kullanıyor. Hal böyle olunca bunların yanına çok büyük tuş takımları koymak mümkün olmuyor. Bu nedenle bu ekranların dokunmatik olması ayrıntı değil bir ihtiyaç oluyor.
Pek çok dijital kamera ve fotoğraf makinesi büyük LCD ekranlar kullanıyor. Hal böyle olunca bunların yanına çok büyük tuş takımları koymak mümkün olmuyor. Bu nedenle bu ekranların dokunmatik olması ayrıntı değil bir ihtiyaç oluyor.
Oy CihazlarıEvet biz hala içi geçmiş tahta sandıklar ile oy kullansak da Dünya'nın pek çok ülkesinde elektronik cihazlar ile oy kullanılıyor. İlk maliyet şüphesiz çok yüksek. Ama bu aletlerin uzun süre kullanılacağını hesap ettiğinizde, oy pusula için yapılan kağıt masrafından, oy sayımına, güvenliğe, fotoğraflı veya renkli oy ekranına kadar pek çok imkan sunuyor elektronik oy makineleri. Dokunmatik olmayan versiyonları olsa da dokunmatik olmasının avantajı seçmenin gördüğüne tıklaması ile hemen oy kullanabilmesi. Tabi bazı onay adımları da oluyor yanlış girme ihtimaline karşın.
Ve daha pek çokları.
